Evde alkoll\u00fc i\u00e7ki \u00fcretimi son g\u00fcnlerde g\u00fcndemde. Yap\u0131m malzemelerini internette, baz\u0131 i\u00e7ki b\u00fcfelerinde hatta aktarlarda bile bulmak m\u00fcmk\u00fcn oluyor. Alkol sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n yasak olmas\u0131na ra\u011fmen el alt\u0131ndan satan d\u00fckkanlar bulunuyor. En kolay y\u00f6ntem ise internet sat\u0131\u015f\u0131. \u0130nternette alkoll\u00fc i\u00e7ki yap\u0131m videolar\u0131ndan, \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit alkoll\u00fc i\u00e7ki tarifine kadar bulmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n
Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Toplum Bilimleri Kurulu \u00dcyesi ve Gazi \u00dcniversitesi (G\u00dc) T\u0131p Fak\u00fcltesi Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Mustafa Necmi \u0130lhan, “3 tip alkol\u00fcm\u00fcz var ama bir tanesi rutinde kullan\u0131lan etil alkol, ticareti yap\u0131lan. Bir tanesi metil alkol, ka\u00e7ak kullan\u0131lan. Di\u011feri de etilen, glikol, cam antifrizlerinde kullan\u0131lan. Ki\u015filer nas\u0131l anlayabilir metanol zehirlenmesi oldu\u011funu? Asl\u0131nda \u00e7ok da anla\u015f\u0131labilir bulgular\u0131 yok \u00e7\u00fcnk\u00fc bu hastal\u0131\u011fa \u00f6zg\u00fc bulgular\u0131 yok. En \u00f6nemlisi \u00f6yk\u00fc yani k\u0131sa zaman \u00f6ncesinde alkoll\u00fc i\u00e7ki t\u00fcketmi\u015f olmak ve bunun da \u015f\u00fcphe edilen bir yerden temin edilmi\u015f olmas\u0131. \u015e\u00fcphe edilen yerler; ki\u015finin kendi \u00fcretti\u011fi olabilir, d\u0131\u015far\u0131dan bir yerden alm\u0131\u015f olabilir ya da gitti\u011fi bir sosyal alanda kendisine servis edilen olabilir, buna dikkat etmek gerekiyor” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
Prof. Dr. \u0130lhan, ba\u015flang\u0131\u00e7ta sarho\u015fluk evresi ve mide a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n ilk saatlerde oldu\u011funa dikkat \u00e7ekerek zehirlenmenin belirtileriyle ilgili \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Gastrit dedi\u011fimiz gibi bir \u015feyden rahats\u0131z oluruz, midemizde bir a\u011fr\u0131 hissederiz. \u0130lk birka\u00e7 saatte b\u00f6yle bir durum s\u00f6z konusu oluyor. Daha sonra 3 ile 30 saate varan asemptomatik d\u00f6nem, bulgusuz olan d\u00f6nem ge\u00e7ebiliyor \u00e7o\u011funlukla. Bu d\u00f6nemde maalesef metanol t\u00fcm v\u00fccuda n\u00fcfuz ediyor, t\u00fcm v\u00fccut i\u00e7erisinde bulunuyor. Evre 3 dedi\u011fimiz d\u00f6nem ise bu 30 saatten sonra ba\u015flayan kabaca 24 saat, 1 g\u00fcnden sonra ba\u015flayan bulgular ki; burada ise \u00e7ok ciddi bir halsizlik, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, kusma, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, g\u00f6rme bozukluklar\u0131, \u00e7ift g\u00f6rme, bulan\u0131k g\u00f6rme \u00f6zellikle tipiktir. Renk saptamada de\u011fi\u015fiklikler, yine ayn\u0131 idrarda formaldehit kokusu olmas\u0131, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, kusma, ishalden komaya kadar giden bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015f\u0131yoruz. Ama bu noktaya geldikten sonra geri d\u00f6n\u00fc\u015f biraz zor gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Genelde geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor ama hastalar\u0131m\u0131z \u00e7ok y\u00fcksek doz al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, metil alkol\u00fcn daha az dozda al\u0131nmas\u0131na ra\u011fmen etil alkole g\u00f6re daha fazla etki yapt\u0131\u011f\u0131ndan maalesef hastalar\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ok da kurtaram\u0131yoruz. Nihayetinde komadan sonra kalp yetmezli\u011fi ile \u015foka, \u00f6l\u00fcme kadar giden bir durum s\u00f6z konusu olabiliyor. Etilen glikolde ise yine benzer bulgular olabiliyor ama burada daha erken bulgular ortaya \u00e7\u0131kabiliyor.”<\/p>\n
“Kendi alkoll\u00fc i\u00e7eceklerini \u00fcretmelerinin \u00e7ok do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum”<\/strong><\/p>\n Prof. Dr. \u0130lhan bundan korunmak i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenler konusunda ise “Bug\u00fcn alkol\u00fcn zararlar\u0131n\u0131 hepimiz biliyoruz, toksik etkilerini hepimiz biliyoruz. Do\u011frusu alkol kullanmamak ama vatanda\u015flar\u0131n alkol kullanma y\u00f6n\u00fcnde bir tercihi varsa mutlaka bildikleri marketlerde, bildikleri restoranlardan bu gereksinimlerini gidermeleri do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m olacakt\u0131r. Alkoll\u00fc i\u00e7ki \u00fcretiminde etil alkol de metil alkol de kullan\u0131labilir. E\u011fer rutin ticarette kullan\u0131lan etil alkol kullan\u0131l\u0131yorsa burada da dozlama yapmak zor olaca\u011f\u0131ndan y\u00fcksek dozdan dolay\u0131 insanlar hayat\u0131n\u0131 kaybedebilirler. S\u00f6yledi\u011fim bulgular\u0131n tamam\u0131 rutin yani ticari olarak sat\u0131lan alkolle de s\u00f6z konusu olabilir. Sadece metil alkol\u00fcn fark\u0131 bunun \u00e7ok daha \u00e7abuk ve \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck dozlarda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmas\u0131. O y\u00fczden vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n kendi alkoll\u00fc i\u00e7eceklerini \u00fcretmelerinin \u00e7ok do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Prof. Dr. \u0130lhan, tedavi konusunda da “A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 vatanda\u015f\u0131n kendisinin yapabilece\u011fi bir \u015fey de\u011fil. \u0130vedilikle bir yatakl\u0131 tedavi kurumuna gitmek gerekiyor yani 2. basamak, 3. basamak sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131na gitmek gerekiyor. En \u00f6nemlisi \u00f6yk\u00fcde \u015f\u00fcpheli bir durum s\u00f6z konusuysa ve gittikleri yerde de vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n hemodiyaliz veya yo\u011fun bak\u0131m \u015fartlar\u0131 dahi gerekebilir \u00e7\u00fcnk\u00fc hastal\u0131k \u00e7ok a\u011f\u0131r gidiyor. \u00d6zellikle alkol zehirlenmelerinin t\u00fcm t\u00fcrlerinde ki\u015fi kusturulmaz, toplumda yanl\u0131\u015f bir alg\u0131 var, kusturulmamas\u0131 gerekiyor. Tedavi de tamamen, ‘\u00c7ay i\u00e7 ge\u00e7er. Yo\u011furt ye ge\u00e7er. Suyu bol i\u00e7i ge\u00e7er’ diye de\u011fil, tamamen t\u0131bbi ko\u015fullarda yatarak tedavinin sa\u011flanmas\u0131 gerekiyor. Vatanda\u015f\u0131n kendisinin yapabilece\u011fi bir \u015fey yok, \u015f\u00fcphe ettiyse ve mutlaka bir yatakl\u0131 tedavi kurumuna ba\u015fvurmas\u0131 gerekiyor” dedi.<\/p>\n Kullan\u0131lm\u0131\u015f alkol \u015fi\u015felerinin imha edilmesi gerekti\u011fine dikkat \u00e7eken Prof. Dr. \u0130lhan, “Camlar iyi bir geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm malzemesi, hem \u00fclkemize katk\u0131s\u0131 olacakt\u0131r camlar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm malzemesi olmas\u0131, hem de tekrar \u015fi\u015felerin doldurulmas\u0131 engellenecektir. Bunun da m\u00fccadelede iyi bir yol oldu\u011fu kan\u0131\u015f\u0131mday\u0131m” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n “Vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n bilin\u00e7li olmas\u0131 gerekiyor”<\/strong><\/p>\n Prof. Dr. \u0130lhan, evde \u00fcretilen alkoll\u00fc i\u00e7kiler konusunda ise \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n “D\u00fcn ve bug\u00fcn bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda neredeyse koronavir\u00fcsten hayat\u0131n\u0131 kaybeden kadar vatanda\u015f\u0131m\u0131z hayat\u0131n\u0131 kaybetti. \u00dcretilen sahte alkoll\u00fc i\u00e7ece\u011fin da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131yla ilgili. Muhtemelen bir kanal vefatlar\u0131n oldu\u011fu yerlere ya da tek bir yerde olduysa oraya o kanaldan i\u00e7kiler gitti\u011fi i\u00e7in orada kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Senede 2-3 kez bunu g\u00f6zlemliyoruz. Maalesef ka\u00e7ak alkol kullan\u0131m\u0131 yani metanol kullan\u0131m\u0131 sonucu hayat\u0131n\u0131 kaybeden vatanda\u015flar\u0131m\u0131z oluyor. Mevsimsel bir \u00f6zelli\u011fi de yok ama genelde bir hafta sonu sonras\u0131nda cuma-cumartesi-pazar gibi sosyal etkinli\u011fin daha oldu\u011fu bir zaman dilimi i\u00e7erisinde genelde oluyor. Hafta ba\u015flar\u0131nda daha \u00e7ok oluyor, bug\u00fcne kadar olan alkol zehirlenmelerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda. \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bu konuda bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 var, bu tip \u00fcr\u00fcnlerin yasaklanmas\u0131 konusunda. Bakkalda bunlar\u0131 yapacak aparatlar\u0131n sat\u0131lmas\u0131, bunlar\u0131n engellenmesi yoluyla, yasaklanmas\u0131 yoluyla, bir mevzuat d\u00fczenlemesi ve ondan sonra belediyelerin s\u0131k\u0131 denetim yapmas\u0131yla \u00e7ok rahatl\u0131kla bu sorunun \u00fcstesinden gelinebilir. Vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n da bilin\u00e7li olmas\u0131 gerekiyor. Bunun zararl\u0131 oldu\u011funu hepimiz biliyoruz, hele ki ka\u00e7ak i\u00e7kinin zararl\u0131 oldu\u011fu herkes taraf\u0131ndan biliniyor.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sahte i\u00e7kiden hayat\u0131n\u0131 kaybedenlerin say\u0131s\u0131 h\u0131zla artarken; uzmanlar, evde yap\u0131lan alkoll\u00fc i\u00e7kilerin de sahte i\u00e7ki kadar tehlikeli oldu\u011fu uyar\u0131s\u0131nda bulunuyor. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Toplum Bilimleri Kurulu \u00dcyesi ve Gazi \u00dcniversitesi (G\u00dc) T\u0131p Fak\u00fcltesi Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Mustafa Necmi \u0130lhan, evde yap\u0131lan alkoll\u00fc i\u00e7kiler i\u00e7in uyar\u0131larda bulundu; sahte i\u00e7ki, alkol t\u00fcrleri, zehirlenme belirtileri ve tedavilerine y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klamalar yapt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":688,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,13],"tags":[94,92,95,93],"class_list":["post-70","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-saglik","tag-alkol","tag-mustafa-necmi-ilhan","tag-sahte-alkol","tag-sahte-icki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=70"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":730,"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70\/revisions\/730"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/688"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}