{"id":821,"date":"2020-10-18T09:47:21","date_gmt":"2020-10-18T06:47:21","guid":{"rendered":"http:\/\/demo.safirtema.com\/anka\/?p=821"},"modified":"2020-10-18T09:47:21","modified_gmt":"2020-10-18T06:47:21","slug":"sinifta-corona-virus-pozitif-cikarsa-ne-yapilacak-bilim-kurulu-uyesi-acikladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/2020\/10\/18\/sinifta-corona-virus-pozitif-cikarsa-ne-yapilacak-bilim-kurulu-uyesi-acikladi\/","title":{"rendered":"S\u0131n\u0131fta corona vir\u00fcs pozitif \u00e7\u0131karsa ne yap\u0131lacak? (Bilim Kurulu \u00fcyesi a\u00e7\u0131klad\u0131)"},"content":{"rendered":"<\/p>\n

\u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130stanbul T\u0131p Fak\u00fcltesi Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi ve Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Koronavir\u00fcs Bilim Kurulu \u00dcyesi Prof. Dr. Serap \u015eim\u015fek Yavuz<\/strong>, salg\u0131n y\u00f6netimiyle ilgili g\u00fcncel duruma dair \u00f6nemli bilgiler verdi. <\/p>\n

Prof. Dr. Yavuz, Covid-19 bula\u015fan ki\u015filerin her zaman semptom g\u00f6stermeyebilece\u011fine i\u015faret ederek son g\u00fcnlerde sosyal medyada da olduk\u00e7a tart\u0131\u015fma konusu olan ‘asemptomatikler hastal\u0131\u011f\u0131 bula\u015ft\u0131rm\u0131yor mu’ sorusunun yan\u0131t\u0131n\u0131 net olarak verdi.<\/p>\n

Prof. Dr. Yavuz, \u201cAsemptomatik dedi\u011fimiz ki\u015filer, vir\u00fcs\u00fc ta\u015f\u0131y\u0131p herhangi bir belirti g\u00f6stermeyen vakalard\u0131r. Ya da test al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 an i\u00e7in bir belirti g\u00f6stermezler ama daha sonra semptomlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bunlar\u0131 da \u2018presemptomatik\u2019 olarak adland\u0131r\u0131yoruz. Hi\u00e7bir \u015fekilde semptom g\u00f6stermeyenler yani asemptomatikler, vir\u00fcs\u00fc bula\u015ft\u0131rma riski kesinlikle ta\u015f\u0131rlar. Bu nedenle de bu vakalar\u0131n izole edilmesi salg\u0131nla m\u00fccadele a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir\u201d dedi. T\u00fcrkiye\u2019de salg\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan bu yana bu y\u00f6ntemin izlendi\u011fine i\u015faret eden Prof. Dr. Yavuz, \u201cEn ba\u015f\u0131ndan beri b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada da bu \u015fekilde yap\u0131l\u0131yor. Bu ki\u015filer aynen semptomatik vakalar gibi izole ediliyorlar. \u0130zolasyon s\u00fcreleri de tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r, baz\u0131 d\u00f6nemlerde bu s\u00fcreler g\u00fcncellendi, de\u011fi\u015fti yeni bilgiler \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a ama bu ki\u015filer bu s\u00fcre boyunca mutlaka izolasyonda kalmal\u0131d\u0131r. Vir\u00fcs\u00fc daha m\u0131 az ta\u015f\u0131yor, daha m\u0131 \u00e7ok ta\u015f\u0131yor; bu alanda tabii ki \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yor. Ama kesin olan \u015fey, bu ki\u015filerin de bula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 oldu\u011fudur\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

\u201cASEMPTOMAT\u0130K OLANLARIN BEL\u0130RLENEB\u0130LMES\u0130 SA\u011eLIK S\u0130STEM\u0130N\u0130N G\u00dcC\u00dcN\u00dc G\u00d6STER\u0130R\u201d<\/strong><\/p>\n

Asemptomatik vakalar\u0131n belirlenebilmesinin sa\u011fl\u0131k sisteminin g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6sterdi\u011fini de vurgulayan Prof. Dr. Yavuz, \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc semptomu olanlar zaten hastaneye geldi\u011fi i\u00e7in onlar\u0131 araman\u0131za gerek yok. Onlar zaten bir sa\u011fl\u0131k bak\u0131m\u0131na ula\u015f\u0131yorlar. Testleri, tedavileri yap\u0131l\u0131yor. Ama asemptomatikleri yakalamak i\u00e7in ne yapman\u0131z laz\u0131m? Ya semptomatik vakan\u0131zla temasl\u0131 olanlar\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131p bulup, onlara da test yapman\u0131z laz\u0131m ya da y\u00fcksek riskli gruplarda taramalar yapman\u0131z laz\u0131m. Sonu\u00e7ta T\u00fcrkiye semptomatik olanlar\u0131n temasl\u0131lar\u0131n\u0131 bulup bunlarda belirti varsa ya da y\u00fcksek riskli ise \u00f6rnek alarak aktif olarak bunlar\u0131 belirledi. Bu bir sa\u011fl\u0131k sisteminin g\u00fcc\u00fcd\u00fcr asl\u0131nda. Dolay\u0131s\u0131yla asemptomatik vaka say\u0131n\u0131z\u0131n saptanabilmesi enfeksiyon kontrol\u00fc anlam\u0131nda, toplumda bu hastal\u0131\u011f\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nabilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok iyi bir \u015fey. \u015eu anda D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne de (DS\u00d6) asemptomatikleri taray\u0131p yakalayan \u00fclkeler daha \u00e7ok vaka say\u0131s\u0131 bildiriyor\u201d dedi.<\/p>\n

\u201c\u00dcLKELER ARASI KAR\u015eILA\u015eTIRMA YAPMAK GER\u00c7EK\u00c7\u0130 DE\u011e\u0130L\u201d<\/strong><\/p>\n

\u00dclkeler aras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yaparken de bu standartlara g\u00f6re yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Prof. Dr. Yavuz, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n

\u201cSiz \u00fclke olarak hi\u00e7 bakmazs\u0131n\u0131z, az vakan\u0131z olur. Ama etkili bir filyasyon yapars\u0131n\u0131z, etkili bir risk gruplar\u0131na tarama \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yaparsan\u0131z vakalar\u0131 bulursunuz. \u015eu anda b\u00f6yle bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapacak standardizasyon da yok asl\u0131nda d\u00fcnyada. \u00c7\u00fcnk\u00fc kimi \u00fclkeler, mesela \u0130ngiltere, sadece a\u011f\u0131r hastalar gelsin hastaneye diyor. O zaman da sadece a\u011f\u0131r hastalar\u0131 tar\u0131yor ve oradaki rakam \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. DS\u00d6 standartlar\u0131na g\u00f6re normalde 2-3 semptomu olanlara test yap\u0131l\u0131yor. Oysa T\u00fcrkiye\u2019de DS\u00d6\u2019den farkl\u0131 olarak iki semptomu olana bile tarama yap\u0131l\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla daha \u00e7ok insandan \u00f6rnek al\u0131rsan\u0131z daha \u00e7ok vaka var, diyebilirsiniz. Kendimizi ancak daha \u00f6nceki halimizle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabiliriz. Yani \u00fclkeler aras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapmak, bu anlamda \u015fu anda \u00e7ok da m\u00fcmk\u00fcn ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 de\u011fil. Daha \u00e7ok tarama yapan daha \u00e7ok vaka buluyor tabii ki. Vakan\u0131n semptomatik ya da asemptomatik olmas\u0131 izolasyon \u00f6nlemlerimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan hi\u00e7bir \u015feyi de\u011fi\u015ftirmiyor. Bu salg\u0131nla m\u00fccadele ederken semptomatikler de asemptomatikler de presemptomatikler de hepsi ayn\u0131 \u015fekilde izole ediliyor.\u201d<\/p>\n

SINIFIN R\u0130SK DURUMUNU MASKE KULLANIMI BEL\u0130RL\u0130YOR<\/strong><\/p>\n

Okullar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131yla ilgili kafalardaki soru i\u015faretlerine de de\u011finen Prof. Dr. Serap \u015eim\u015fek yavuz, risk derecelendirmesinden bahsederek \u015fu bilgileri verdi:<\/p>\n

\u201cOkullar a\u00e7\u0131l\u0131yor, orada nas\u0131l bir yakla\u015f\u0131m olacak? Bunlar\u0131 ak\u0131l ve bilim \u00e7er\u00e7evesinde ele almam\u0131z gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu testler de s\u0131n\u0131rs\u0131z de\u011fil. D\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yerinde de\u011fil. O nedenle test stratejisini de ona g\u00f6re olu\u015fturmak gerekiyor. Burada temasl\u0131 risk kategorisi \u00f6nem kazan\u0131yor. Temasl\u0131 dedi\u011fimizde, \u00f6rne\u011fin sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131nda da, filyasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda da b\u00f6yle de\u011ferlendiririz; temas riski en y\u00fcksek temasl\u0131lar\u0131 \u00f6nce de\u011ferlendirmeye al\u0131r\u0131z. Bu da nedir? Mesela \u015fu anda ben pozitif olsam, maske kullanarak ve mesafeli bir \u015fekilde yine maskeli birilerinin yan\u0131nda bulunmu\u015fsam orta riskli bir temas s\u00f6z konusudur. Y\u00fcksek riskli temas de\u011fildir bu. Ama ben maskesiz bir \u015fekilde biriyle 15 dakikadan uzun s\u00fcre bir arada bulunmu\u015fsam, ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 ya da hasta \u00e7\u0131karsam, kar\u015f\u0131mdaki ki\u015fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk artm\u0131\u015f oluyor. Kar\u015f\u0131mdaki ki\u015fi de maskesizse risk en y\u00fcksek seviyeye \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyor. Bu nedenle bu temasl\u0131 riski de kategorize edilir. Y\u00fcksek risk, orta risk, d\u00fc\u015f\u00fck riskli diye. Bu, okullarda da b\u00f6yledir. Yani e\u011fer herkes maskesini uygun \u015fekilde takm\u0131\u015f ve mesafesi yeterliyse, s\u0131n\u0131fta da bir vaka \u00e7\u0131kt\u0131 diyelim, orta ya da hafif riskten s\u00f6z ederiz. Taramalar da ona g\u00f6re yap\u0131l\u0131r. Ama s\u0131n\u0131fta birden fazla vaka \u00e7\u0131kt\u0131ysa o zaman riskin y\u00fckselmi\u015f oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131r, e\u011fitime ara verilir ve tekrar b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131f ona g\u00f6re de\u011ferlendirilir. Ki\u015fi belki maskeliyim diyor ama asl\u0131nda maske kullanm\u0131yor olabilir.\u201d<\/p>\n

\u201cTOPLUM BA\u011eI\u015eIKLI\u011eINDAN HEN\u00dcZ \u00c7OK UZA\u011eIZ\u201d<\/strong><\/p>\n

Corona vir\u00fcs ile ilgili olarak hen\u00fcz toplum ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan bahsedilemeyece\u011fine de de\u011finen Prof. Dr. Yavuz, \u015funlar\u0131 vurgulad\u0131:<\/p>\n

\u201c\u015eu anda bu hastal\u0131kla ilgili bilgiler yeni yeni oturuyor. Yani kesin \u015feyler s\u00f6ylemek \u00e7ok zor. \u015e\u00f6yle olursa toplum ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 olur demek \u00e7ok da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. ayr\u0131ca hemen bir ila\u00e7 bulal\u0131m, bu i\u015fin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc bulunsun, hemen a\u015f\u0131 \u00e7\u0131ks\u0131n; \u00f6yle bir \u015fey de yok. Ger\u00e7ekten bunu kimse beklemesin. Ama elimizde ne var? Korunma \u00f6nlemlerimiz var. Toplum ba\u011f\u0131\u015fl\u0131kl\u0131\u011f\u0131 olabilmesi i\u00e7in bir kere ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k olmas\u0131 laz\u0131m. Kesin, koruyucu bir ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k hen\u00fcz yok bu hastal\u0131kta. \u00c7al\u0131\u015fmalar hep yeni yeni \u00e7\u0131k\u0131yor. Mesela bu corona vir\u00fcsler i\u00e7erisinde nezle yapan koronavir\u00fcs\u2019\u00fcn bir y\u0131l sonra yeniden hasta edebildi\u011fini biliyoruz bu \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re. O zaman nas\u0131l bir ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131ktan s\u00f6z edece\u011fiz? <\/p>\n

Yani yeniden hastalanma (reenfeksiyon) riski de olabilir. Zaten biz hastalar\u0131m\u0131za hadi ge\u00e7irdin tamam sen art\u0131k kurtuldun gibi bir \u015fey asla demiyoruz, diyemeyiz. \u015eu ana kadar elde edilen verilere g\u00f6re hastal\u0131\u011f\u0131 \u00f6zellikle a\u011f\u0131r ge\u00e7irenlerde \u00f6nemli bir ba\u015fl\u0131k b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor, hafif ge\u00e7irenlerde bu daha zay\u0131f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ama h\u00fccresel imm\u00fcnite, h\u00fcmoral (salg\u0131sal) imm\u00fcnite farkl\u0131 farkl\u0131 parametreler var; elimizde olan tek \u015fey, bu hastal\u0131k i\u00e7in \u015fu a\u015famada hen\u00fcz kal\u0131c\u0131 bir ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131ktan s\u00f6z edemeyece\u011fimiz. Elimizdeki tek koz, halen korunmak.\u201d<\/p>\n

\u201cHAVALANDIRILMAYAN KAPALI ALANLAR EN R\u0130SKL\u0130 B\u00d6LGELER\u201d<\/strong><\/p>\n

Prof. Dr. Yavuz, bu s\u00fcre\u00e7te en iyi se\u00e7ene\u011fin riski m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca azaltmak oldu\u011funu s\u00f6yleyerek s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle noktalad\u0131: \u201cRiskinizi ne kadar azalt\u0131rsan\u0131z, tabii ki hi\u00e7bir zaman s\u0131f\u0131rlayamay\u0131z, \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz, okula gidiyoruz, toplu ta\u015f\u0131ma kullan\u0131yoruz vs. ama maskemizi takarak, \u00f6nce kar\u015f\u0131m\u0131zdakini koruyarak (maske takmak bir kaynak kontrol\u00fcd\u00fcr asl\u0131nda), mesafemizi koruyarak, hijyenimize dikkat ederek bunu sa\u011flayabiliriz. <\/p>\n

L\u00fctfen herkes \u015funu bilsin, bu hastal\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan en riskli ortam, havaland\u0131r\u0131lmayan, kalabal\u0131k ve maskesiz bulunulan ortamlard\u0131r. Yak\u0131nlar\u0131n\u0131z, akrabalar\u0131n\u0131z, arkada\u015flar\u0131n\u0131zla dahi, kapal\u0131, havaland\u0131r\u0131lmayan ortamda maskesiz bulunmay\u0131n. <\/p>\n

A\u015f\u0131 bulunduktan sonra daha rahat edebiliriz belki. Ger\u00e7ekten \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma var bu konuda ama \u015fu anda toplum ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edemeyiz kesinlikle; ki ger\u00e7ekte y\u00fczde 10’undan az\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7irmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor \u015fu anda.\u201d<\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130stanbul T\u0131p Fak\u00fcltesi Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi ve Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Koronavir\u00fcs Bilim Kurulu \u00dcyesi Prof. Dr. Serap \u015eim\u015fek Yavuz, salg\u0131n y\u00f6netimiyle ilgili g\u00fcncel duruma dair \u00f6nemli bilgiler verdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":822,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[342,162,339,341,340],"class_list":["post-821","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim","tag-asemptomatik","tag-hasta","tag-maske","tag-risk","tag-semptom"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/821","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=821"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/821\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":823,"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/821\/revisions\/823"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/822"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balikesirobjektif.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}